Χαράματα η ώρα τρεις
θα 'ρθω να σε ξυπνήσω
κρυφά από τη μάνα σου να σε χαρώ
να βγεις να σου μιλήσω
Δε θα μας δει άλλος κανείς
μόνο το φεγγαράκι
έβγα στο παραθύρι σου να σε χαρώ
και δως μου ένα φιλάκι
Τη μυστική αγάπη μας
κρυφά να την κρατήσεις
χίλια που να σου κάνουνε να σε χαρώ
να μην τη μαρτυρήσεις
Το τραγούδι «Θα ’ρθω να σε ξυπνήσω» δεν είναι απλώς ένα ρεμπέτικο, είναι μια τρυφερή «λαϊκή καντάδα» που κουβαλάει πάνω της όλο τον ρομαντισμό και τις απαγορεύσεις της δεκαετίας του '30.
Αν το δούμε σαν μια ιστορία, η αφήγηση ξετυλίγεται κάπως έτσι:
Η Στιγμή της Δημιουργίας (1937)
Βρισκόμαστε στην Αθήνα του 1937. Ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο «Πατριάρχης» του ρεμπέτικου, έχει ήδη καθιερωθεί. Εκείνη την εποχή, το ρεμπέτικο άρχιζε να «γλυκαίνει» για να φτάσει σε περισσότερα αυτιά. Ο Μάρκος παίρνει το μπουζούκι του και γράφει μια μελωδία σε ρυθμό χασάπικο, που όμως δεν έχει την τραχύτητα του «περιθωρίου», αλλά τη γλυκύτητα ενός ερωτικού καλέσματος.
Η Ιστορία των Στίχων: Ένα Κρυφό Ραντεβού
Το τραγούδι αφηγείται τη σκηνή ενός παράνομου, σχεδόν εφηβικού έρωτα. Ο ήρωας σχεδιάζει να πάει κάτω από το σπίτι της αγαπημένης του την πιο ήσυχη ώρα της νύχτας: «Χαράματα η ώρα τρεις».
Η αφήγηση είναι γεμάτη αγωνία και τρυφερότητα:
Η Συνωμοσία: Ο εραστής ζητά από την κοπέλα να βγει κρυφά, με τον φόβο της μάνας να πλανάται πάνω από το σπίτι («κρυφά από τη μάνα σου»).
Το Σκηνικό: Μέσα στη σιωπή της παλιάς Αθήνας, ο μόνος μάρτυρας του έρωτά τους είναι το «φεγγαράκι». Δεν υπάρχει τίποτα το προκλητικό, παρά μόνο η επιθυμία για λίγα λεπτά ομιλίας και συντροφιάς.
Το Μυστήριο με τον Δημιουργό
Πίσω από τις νότες κρύβεται και μια μικρή εμπορική ιστορία της εποχής. Ενώ η μουσική είναι αδιαμφισβήτητα του Μάρκου, στους στίχους εμφανίζεται το όνομα του Κώστα Μακρή. Λέγεται πως ο Βαμβακάρης, άνθρωπος έξω καρδιά, «χάρισε» ή πούλησε τα δικαιώματα των στίχων στον Μακρή (που ήταν κουρέας στο επάγγελμα) για να τον βοηθήσει οικονομικά ή για να ξεπληρώσει ένα χρέος.
Η Φωνή και η Ηχώ
Όταν ο Μάρκος μπήκε στο στούντιο με την Έλλη Πετρίδου, δημιούργησαν έναν διάλογο που έμεινε στην ιστορία. Η βαριά, βραχνή φωνή του Μάρκου εναλλάσσεται με τη γυναικεία φωνή, δημιουργώντας την αίσθηση ότι πραγματικά ακούς δύο εραστές να συνεννοούνται ψιθυριστά μέσα στη νύχτα.
Μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τη ζωή και το έργο του Μάρκου Βαμβακάρη στο Μουσείο Μάρκου Βαμβακάρη στη Σύρο, όπου φυλάσσονται προσωπικά του αντικείμενα και ιστορικά τεκμήρια της εποχής.
Το τραγούδι αυτό παραμένει μέχρι σήμερα το απόλυτο «τραγούδι της καληνύχτας» (ή μάλλον των χαραμάτων) για κάθε ερωτευμένο, αποδεικνύοντας ότι ο Μάρκος μπορούσε να είναι εξίσου σκληρός και βαθιά συναισθηματικός.
Ιστορικά Στοιχεία και Ηχογράφηση
Έτος Κυκλοφορίας: Ηχογραφήθηκε τον Νοέμβριο του 1937 στην Αθήνα.
Πρώτη Εκτέλεση: Το τραγούδησε ο ίδιος ο Μάρκος Βαμβακάρης μαζί με την Έλλη Πετρίδου.
Συντελεστές: Η μουσική ανήκει στον Μάρκο Βαμβακάρη, ενώ οι στίχοι συχνά αποδίδονται στον Κώστα Μακρή (γνωστό και ως Λουκά Στρογγυλό). Ωστόσο, υπάρχουν στοιχεία που υποδηλώνουν ότι οι στίχοι είναι εξ ολοκλήρου του Βαμβακάρη και η εκχώρηση δικαιωμάτων στον Μακρή έγινε πιθανώς για την εξόφληση κάποιου δανείου.
Ενορχήστρωση: Στην αυθεντική ηχογράφηση, τη διεύθυνση της ορχήστρας είχε ο Σπύρος Περιστέρης, ενώ χρησιμοποιήθηκαν μπουζούκι, κιθάρα, μπαγλαμάς και ακορντεόν.
Δισκογραφία: Κυκλοφόρησε αρχικά σε δίσκο 78 στροφών από την εταιρεία Odeon (κωδικός GA 7067).