Το παράθυρο κλεισμένο,
σφαλισμένο σκοτεινό
για ποιο λόγο δεν τ’ ανοίγεις,
πεισματάρα να σε δω.
Άνοιξε άνοιξε γιατί δεν αντέχω,
φτάνει πια, φτάνει πια να με τυραννάς.
Ξεροστάλιασα στ’ αγιάζι
ώρες να σου τραγουδώ,
η καρδιά μου φλόγες βγάζει
μα δεν βγαίνεις να σε δω.
Το τραγούδι «Άνοιξε, άνοιξε» (ή «Άνοιξε γιατί δεν αντέχω») είναι μία από τις πιο εμβληματικές δημιουργίες του Γιάννη Παπαϊωάννου, η οποία κατέχει σημαντική θέση στην ιστορία του ρεμπέτικου και λαϊκού τραγουδιού.
Ακολουθούν τα βασικά στοιχεία του τραγουδιού:
Συντελεστές: Η μουσική ανήκει στον Γιάννη Παπαϊωάννου και οι στίχοι στον Χαράλαμπο Βασιλειάδη (γνωστό και ως «Τσάντα»).
Πρώτη Εκτέλεση: Ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά το 1948 με τις φωνές της Σωτηρίας Μπέλλου και του Στελλάκη Περπινιάδη.
Ρυθμός & Ύφος: Πρόκειται για ένα βαρύ ζεϊμπέκικο σε δρόμο Χιτζάζ. Το τραγούδι χαρακτηρίζεται από την έντονη συναισθηματική του φόρτιση, περιγράφοντας την απελπισία και την «κραυγή» ενός εραστή που περιμένει κάτω από ένα κλειστό παράθυρο.
Σημαντικές Διασκευές:
Το 1970, ο Μάνος Χατζιδάκις συμπεριέλαβε το τραγούδι στον δίσκο του «Τα Λειτουργικά», σε μια θρυλική ερμηνεία από τη Φλέρυ Νταντωνάκη με τη συνοδεία πιάνου.
Έχει επανεκτελεστεί από πολλούς σπουδαίους καλλιτέχνες, όπως ο Στράτος Διονυσίου, ο Μανώλης Μητσιάς, η Καίτη Γκρέυ και ο Κώστας Μακεδόνας.
Ιστορική Αξία: Ο Μάνος Χατζιδάκις, στην περίφημη διάλεξή του για το ρεμπέτικο το 1949, είχε ξεχωρίσει το «Άνοιξε, άνοιξε» ως ένα από τα τρία τραγούδια (μαζί με την «Αρχόντισσα» και το «Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι») που αποδίδουν με μοναδικό τρόπο το τραγικό στοιχείο στον έρωτα.