Φραγκοσυριανή

Η «Φραγκοσυριανή» αποτελεί ένα από τα εμβληματικότερα τραγούδια του ρεμπέτικου, το οποίο έγραψε και συνέθεσε ο Μάρκος Βαμβακάρης το 1935. Το τραγούδι γεννήθηκε από μια τυχαία συνάντηση στη Σύρο το καλοκαίρι του 1935, όταν ο Βαμβακάρης επέστρεψε στο νησί του για εμφανίσεις μετά από 20 χρόνια απουσίας.

Σύμφωνα με την αφήγηση του ίδιου, ενώ έπαιζε σε ένα παραλιακό μαγαζί, ο Μάρκος, που συνήθιζε να κοιτάζει χαμηλά λόγω συστολής, σήκωσε το κεφάλι του και είδε μια πανέμορφη κοπέλα με μαύρα μάτια στο κοινό. Η εικόνα της τον στοίχειωσε όλο το βράδυ. Έγραψε τους πρώτους στίχους πρόχειρα και ολοκλήρωσε το τραγούδι όταν επέστρεψε στον Πειραιά. Ο όρος «Φραγκοσυριανή» αναφέρεται στις Καθολικές γυναίκες της Σύρου (Φράγκος = Καθολικός). Ο Βαμβακάρης δεν έμαθε ποτέ το όνομα της κοπέλας, ούτε εκείνη έμαθε ποτέ ότι το τραγούδι γράφτηκε για εκείνη. 

Το τραγούδι είναι γραμμένο σε ρυθμό χασάπικο και η πρώτη φωνογράφηση έγινε το 1935 με τον ίδιο τον δημιουργό στην ερμηνεία. Στους στίχους του, ο Βαμβακάρης κάνει μια λυρική περιήγηση στις περιοχές της Σύρου, αναφέροντας μέρη όπως το Πατέλι, το Νιχώρι, την Παρακοπή, την Ντελλαγράτσα, τον Φοίνικα και το Πισκοπειό.